Τη στιγμή που γράφω αυτές τις λέξεις φορώ στον καρπό μου το βραχιόλι του 62ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Είναι μαύρο με χρυσά γράμματα και ομολογώ πως δεν το έχω αφαιρέσει όχι μόνο για πρακτικούς λόγους αλλά και γιατί μου αρέσει. Όπως καταλάβατε θα μιλήσουμε για το Φεστιβάλ, αλλά δεν θα πούμε τίποτα για την οργάνωση και τα όσα ακούστηκαν για την τελετή. Θα πάμε κατευθείαν στην πρώτη και μοναδική ταινία που παρακολούθησα ως τώρα, η οποία είναι τα «Καλάβρυτα 1943».

Να ξεκινήσω λέγοντας πως οι χώροι του φεστιβάλ είναι «αμιγείς», δηλαδή είναι ανοιχτοί αποκλειστικά για άτομα με πιστοποιητικό εμβολιασμού ή νόσησης. Εξού και το βραχιόλι που ανέφερα πριν για να αποφεύγει τον έλεγχο κανείς αν πηγαίνει σε παραπάνω από μία προβολές την ημέρα.

Πάμε όμως επιτέλους στην ταινία. Το θέμα της ταινίας δεν είναι άλλο από το γνωστό Ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων. Ταυτόχρονα, με τις σκηνές που δείχνουν τις τελευταίες μέρες πριν το Ολοκαύτωμα αλλά και την ίδια την ημέρα των εκτελέσεων, η δράση εκτυλίσσεται στο παρόν όπου η ελληνική κυβέρνηση διεκδικεί και πάλι τις αποζημιώσεις για τα εγκλήματα πολέμου και η γερμανική κυβέρνηση βρίσκεται σε πανικό. Εκεί, μία δικηγόρος που εργάζεται για το γερμανικό κράτος αναλαμβάνει να βρει τρόπο ώστε να ξεφύγει από το αδιέξοδο η χώρα της.

Δεν θα κουράσω. Δεν θέλω άλλωστε να αποκαλύψω την πλοκή μιας και η ταινία δεν έχει κυκλοφορήσει ακόμη στους κινηματογράφους (εξαίρεση η πρεμιέρα στο Φεστιβάλ). Πολύς ντόρος έγινε για την επιλογή του σεναριογράφου να δημιουργήσει έναν χαρακτήρα ναζί με αυστριακή καταγωγή, ο οποίος διασώζει δεκάδες κατοίκους των Καλαβρύτων. Ακούγεται σαν spoiler, αλλά μιας και δεν είμαι ο πρώτος που το γράφει, μάλλον δεν προκαλώ έκπληξη σε κανέναν.

Μετά το τέλος λοιπόν της ταινίας, ο σκηνοθέτης, ο σεναριογράφος, οι παραγωγοί αλλά και οι ηθοποιοί της ταινίας βρέθηκαν ενώπιον των θεατών για να απαντήσουν σε ερωτήσεις του παρουσιαστή αλλά και του κοινού. Σε κάποιο σημείο έγινε η ερώτηση που όλοι περίμεναν ότι θα ακούσουν, τι απαντά δηλαδή ο σεναριογράφος στην οργή ορισμένων (μερικών εκ των οποίων επιζησάντων του Ολοκαυτώματος μάλιστα) για ένα φανταστικό χαρακτήρα που όπως υποστηρίζουν παραχαράζει την ιστορία. Η απάντηση φυσικά είναι απλή. Έχουμε να κάνουμε με ταινία. Όχι με ντοκιμαντέρ. Εκτός αυτού υπάρχουν δεκατέσσερις πηγές που μιλούν για πράξεις αν μη τι άλλο παρεμφερείς με αυτές που κάνει ο «αυστριακός» στην ταινία. Συνεπώς δεν υπάρχει πρόβλημα.

Η ψιλό-αυθαίρετη μεταφορά των λόγων του τεχνικού επιτελείου αλλά και των ηθοποιών μπορεί εύκολα να βρεθεί σε συνεντεύξεις στο διαδίκτυο με μια απλή έρευνα. Άλλοι έχουν πειστεί από τις απαντήσεις και άλλοι όχι. Η ουσία πάντως παραμένει. Η ταινία πετυχαίνει να μεταδώσει τη φρικαλεότητα του Ολοκαυτώματος αλλά και να περάσει το μήνυμα για το σήμερα, για τις αποζημιώσεις. Δεν είναι μία ταινία που κρατάει ίσες αποστάσεις. Αντιθέτως, είναι μία ταινία που με παρρησία παίρνει θέση και καθιστά γνωστό το Ολοκαύτωμα σε όλο τον κόσμο. Τα κλισέ δεν λείπουν. Τη στιγμή των εκτελέσεων ένα ρολόι σταματά, δείχνοντας πως «ο χρόνος σταμάτησε», στερεοτυπική σκηνή πολλών ταινιών. Ωστόσο, το πρόσημο είναι θετικό. Οι θεατές συγκινούνται και το μήνυμα φτάνει στους αποδέκτες του.

Γράψτε μας τις δικές σας απόψεις αν είδατε την ταινία! Θα αναμένουμε με χαρά να σας διαβάσουμε!

Γιάννης

Σχολιάστε